Periyodik Kontroller

Periyodik Kontrol Nedir?
Bir ekipmanın güvenli bir şekilde, hedeflenen fonksiyonlarını yerine getirip getirmediğinin tespit edilmesi için periyodik olarak yapılan muayene işlemleridir. Periyodik kontrol, periyodik muayene yada fenni muayene olarak da adlandırılmaktadır.

Yasal Geçerlilik
TS 17020’ye göre A tipi bağımsız muayene kuruluşu olarak faaliyet gösteren firmamızın düzenlediği periyodik kontrol raporları gerek iç denetimlerin gerekse çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı iş müfettişleri tarafından yapılan denetlemelerin gerektirdiği yasal yetkiye sahiptir.

Kimler Yetkilidir?
İş ekipmanlarının kullanımında, sağlık ve güvenlik şartları yönetmeliğinde belirtilen iş ekipmanlarının teknik özelliklerinin gerektirdiği ilgili branşlardan mühendis, tekniker ve yüksek teknikerleri periyodik kontrolleri yapmaya yetkilidir.

Periyodik Kontroller

1) Basınçlı Kap ve Tesisatları Periyodik Kontrolü

Amacı doğrultusunda içerisindeki gaz, buhar veya sıvı akışkanlarını 0,5 bar’ dan daha fazla basınca maruz kalarak muhafaza eden sabit ya da hareketli kaplara BASINÇLI KAP denir.
Basınçlı kaplarda temel prensip olarak hidrostatik test yapılması esastır. Bu testler, standartlarda aksi belirtilmediği sürece işletme basıncının 1,5 katı ile ve bir yılı aşmayan sürelerle yapılır. Ancak iş ekipmanının özelliği ve işletmeden kaynaklanan zorunlu şartlar gereğince hidrostatik test yapma imkânı olmayan basınçlı kaplarda hidrostatik test yerine standartlarda belirtilen tahribatsız muayene yöntemleri de uygulanabilir. Bu durumda, düzenlenecek periyodik kontrol raporlarında bu husus gerekçesi ile birlikte belirtilir.

İlgili Yasal Mevzuat
Basınçlı kap ve tesisatların periyodik kontrolleri, 22/1/2007 tarihli ve 26411 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği, 31/12/2012 tarihli ve 28514 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği ve 30/12/2006 tarihli ve 26392 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliğinde yer alan ve bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olmayan hususlar saklı kalmak kaydıyla ilgili standartlarda belirtilen kriterlere göre yapılır.

Kimler Yetkilidir?
Basınçlı kap ve tesisatların periyodik kontrolleri, makine mühendisleri ve makine tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından yapılır. Söz konusu periyodik kontrollerin tahribatsız muayene yöntemleri ile yapılması durumunda, bu kontroller sadece TS EN 473 standardına göre eğitim almış mühendisler ve aynı eğitimi almış tekniker veya yüksek teknikerler tarafından yapılabilir.

Muayene Kapsamındaki Basınçlı Ekipmanlar
Kalorifer Kazanı Periyodik Kontrolü, Boyler Periyodik Kontrolü, Sıcak Su Kazanı Periyodik Kontrolü, Buhar Kazanı Periyodik Kontrolü, Kızgın Su – Yağ Kazanı Periyodik Kontrolü, Kompresör Periyodik Kontrolü, Hidrofor Periyodik Kontrolü, Genleşme Tankı Periyodik Kontrolü, Hava Tankı Periyodik Kontrolü, Otoklav Periyodik Kontrolü, Sanayi Gaz Tanklarının Periyodik Kontrolü, LPG Tankı Periyodik Kontrolü.

2) Kaldırma ve İletme Ekipmanları Periyodik Kontrolü

Vinçler, caraskallar, forkliftler, liftler, transpaletler, mobil vinçler, kule vinçler, asansörler kurulum ve kullanma koşulları açısından sürekli gözetim altında tutulması gereken iş makinalarıdır. Ülkemizde kaldırma araçlarının yanlış kullanılması ve kusurlu araçların kullanılması sonucu çok sayıda üzücü kaza olmaktadır.
Kaldırma araçlarının periyodik kontrollerinin yapılması hem güvenli çalışma koşullarının gereği, hem de yasal düzenlemelerin zorunlu kıldığı bir uygulamadır.
“Kaldırma makinaları ve araçları her çalışmaya başlamadan önce, operatörleri tarafından kontrol edilecek ve çelik halatlar, zincirler, kancalar, sapanlar, kasnaklar, frenler ve otomatik durdurucular, yetkili teknik bir eleman tarafından üç ayda bir bütünüyle kontrol edilecek ve bir kontrol belgesi düzenlenerek işyerindeki özel dosyasında saklanacaktır.”
Standartlarda aksi belirtilmediği sürece, kaldırma ve iletme ekipmanları, beyan edilen yükün en az 1,25 katını, etkili ve güvenli bir şekilde kaldıracak ve askıda tutabilecek güçte olur ve bunların bu yüke dayanıklı ve yeterli yük frenleri bulunur.

İlgili Yasal Mevzuat
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na bağlı olarak çıkartılan, 25.04.2013 tarih ve 28628 sayılı İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği gereğince; Kaldırma ve iletme ekipmanları, yılda en az bir defa yetkili kişiler tarafından kontrol yapılmalı ve güvenle çalıştığını gösteren belge düzenlenmelidir.

Kimler Yetkilidir?
Basınçlı kap ve tesisatların periyodik kontrolleri, makine mühendisleri ve makine tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından yapılır. Söz konusu periyodik kontrollerin tahribatsız muayene yöntemleri ile yapılması durumunda, bu kontroller sadece TS EN 473 standardına göre eğitim almış mühendisler ve aynı eğitimi almış tekniker veya yüksek teknikerler tarafından yapılabilir.

Muayene Kapsamındaki Kaldırma Ekipmanları
Forklift Periyodik Kontrolü, Caraskal Periyodik Kontrolü, Vinç Periyodik Kontrolü, Lift Periyodik Kontrolü, Transpalet Periyodik Kontrolü, Mobil Vinç Periyodik Kontrolü, Kule Vinç Periyodik Kontrolü, Platform Periyodik Kontrolü, Araç Kaldırma Lifti Periyodik Kontrolü, Hubzug Periyodik Kontrolü, Trifor Periyodik Kontrolü, Halat/Sapan Periyodik Kontrolü, Çektirme Cihazları Periyodik Kontrolü, Dış Cephe Platformu Periyodik Kontrolü, Kaldırma Platformu Periyodik Kontrolü, Yürüyen Merdiven Periyodik Kontrolü, İş Makinaları Muayeneleri Periyodik Kontrolü

3) Elektriksel Kontroller

a) Elektrik İç Tesisat Uygunluk Kontrolü

İşyerlerinde Elektrik tesisatının kontrolü yılda en az bir defa yetkili kişiler tarafından yapılmalıdır.
Elektrik tesisatının uygunluğuna yönelik yapılan kontroller;
Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ile TS EN 60079 standardında belirtilen hususlara göre yapılmalıdır.

İlgili Yasal Mevzuat:
21/8/2001 tarihli ve 24500 sayılı Resmî Gazete’de Yayınlanan Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği, 30/11/2000 tarihli ve 24246 sayılı Resmî Gazete‘de yayımlanan Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği ve 4/11/1984 tarihli ve 18565 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ile TS EN 60079 standardında belirtilen hususlara göre yapılır.

Kimler Yetkilidir?
Elektrik tesisatı, topraklama tesisatı, paratoner tesisatı ile akümülatör ve transformatör ve benzeri elektrik ile ilgili tesisatın periyodik kontrolleri elektrik mühendisleri, elektrik tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından yapılır.

Muayene Kapsamındaki Kontroller
Kuvvetli akım tesisatının ölçüm ve kontrolleri, Aydınlatma tesisatının ölçüm ve kontrolleri, Paratoner tesisatının ölçüm ve kontrolleri, Topraklama tesisatının ölçüm ve kontrolleri, Elektrik tesisatı uygunluk raporu, Gövde koruma topraklaması, Pano ve işletme topraklaması, Patlayıcı ortam elektrik tesisatının kontrolü.

b) Topraklama Tesisatı Kontrolü

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na bağlı olarak çıkartılan, 25.04.2013 tarih ve 28628 sayılı İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ve 21.08.2001 tarih ve 24500 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği gereğince; işyerlerinde topraklama tesisatı yılda en az bir defa yetkili kişiler tarafından kontrol yapılmalı ve raporlanmalıdır.

İlgili Yasal Mevzuat:
21/8/2001 tarihli ve 24500 sayılı Resmî Gazete’de Yayınlanan Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği, 30/11/2000 tarihli ve 24246 sayılı Resmî Gazete‘de yayımlanan Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği ve 4/11/1984 tarihli ve 18565 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ile TS EN 60079 standardında belirtilen hususlara göre yapılır.

Genel olarak ölçüm yapılması gereken noktalar
Ana Dağıtım Panoları, Tali Panolar, Kombine priz kutuları, Son Kullanıcı noktaları, Elektrikle çalışan makinalar ve ekipmanlar.

c) Paratoner Uygunluk Kontrolü

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na bağlı olarak çıkartılan, 25.04.2013 tarih ve 28628 sayılı İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ve 21.08.2001 tarih ve 24500 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği gereğince; işyerlerinde paratoner tesisatı yılda en az bir defa yetkili kişiler tarafından kontrol yapılmalı ve raporlanmalıdır.
Elektrik tesisatı, topraklama tesisatı, paratoner tesisatı ile akümülatör ve transformatör ve benzeri elektrik ile ilgili tesisatın periyodik kontrolleri elektrik mühendisleri, elektrik tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından yapılır.

Muayene Kapsamındaki Kontroller
Koruma Borusu Kontrolleri, İndirme İletkenleri Kontrolleri, Muayene Klemensi Kontrolleri, Çatı Üstü Kontrolleri, Paratoner Topraklama Ölçümü